Truyền hình IPTV cho du thuyền: lấy sóng, phát xuống cabin, chạy khi mất mạng

Trên đất liền, làm truyền hình cho khách sạn chủ yếu là chuyện chọn phần mềm và đi dây. Lên du thuyền thì khác: tàu di chuyển và xoay hướng liên tục, sóng chỗ có chỗ mất, điện lấy từ máy phát, hơi muối làm hỏng đầu nối chỉ sau vài tháng. Một hệ thống chạy tốt ở khách sạn mang nguyên xuống tàu thường sẽ lỗi ngay chuyến đầu. Bài này đi qua những việc cần tính khi làm hệ thống TV cho du thuyền: lấy tín hiệu ở đâu, phát xuống cabin bằng cách nào, và đưa gì lên màn hình để khách thật sự dùng.

Du thuyền khác khách sạn ở những điểm nào?

• Nguồn tín hiệu không cố định. Khách sạn có một đường truyền hình cáp hoặc internet ổn định. Tàu chạy trong vịnh có lúc thu được sóng mặt đất, có lúc bị núi đá che, 4G lúc mạnh lúc yếu.
• Tàu xoay hướng. Chảo vệ tinh gắn cố định như trên nóc nhà sẽ mất sóng mỗi khi tàu đổi hướng hoặc neo đậu quay theo nước.
• Không gian kỹ thuật chật. Không có phòng server riêng, thiết bị thường chung tủ với tổng đài, wifi, camera, có khi nằm sát buồng máy nóng và ồn.
• Điện từ máy phát. Điện áp dao động, mất điện ngắn khi chuyển máy. Thiết bị không có lưu điện dễ hỏng ổ cứng, hỏng cấu hình.
• Độ ẩm và hơi muối. Đầu nối F, jack mạng, cổng HDMI để hở sẽ bị oxi hoá, gây chập chờn khó tìm nguyên nhân.
• Khách nhiều quốc tịch, ở ngắn. Phần lớn khách chỉ ở 1–2 đêm, cần thông tin rõ ràng ngay khi vào cabin, bằng ngôn ngữ của họ.

Lấy tín hiệu truyền hình ở đâu?

Thường phải kết hợp nhiều nguồn, mỗi nguồn bù cho chỗ yếu của nguồn kia:

• Truyền hình số mặt đất DVB-T2. Rẻ, thu được các kênh quốc gia và địa phương khi tàu ở gần bờ hoặc trong vịnh có phủ sóng. Cần anten đặt cao, chịu gió, và bộ khuếch đại phù hợp. Nhược điểm là sóng phụ thuộc vị trí tàu.
• Truyền hình vệ tinh. Cho nhiều kênh hơn, kể cả kênh quốc tế, nhưng trên tàu chạy cần loại anten tự bám vệ tinh (có cơ cấu xoay theo hướng tàu), giá cao hơn nhiều so với chảo cố định. Tàu chủ yếu neo đậu ở một chỗ qua đêm có thể cân nhắc phương án đơn giản hơn.
• Kênh qua internet. Khi tàu có đường 4G/5G đủ mạnh, có thể lấy kênh truyền hình qua mạng. Phương án này tốn băng thông và phụ thuộc vùng phủ sóng, nên chỉ nên là nguồn bổ sung, không nên là nguồn duy nhất.
• Nội dung lưu sẵn trên tàu. Phim, video giới thiệu hành trình, hướng dẫn an toàn được lưu trên máy chủ đặt trên tàu, phát được kể cả khi mất hết sóng bên ngoài.

Về kênh truyền hình phát cho khách: cũng như khách sạn, du thuyền cần dùng nguồn kênh hợp pháp (thuê bao, gói dành cho cơ sở lưu trú). Nên làm rõ việc này với đơn vị cung cấp kênh ngay từ đầu.

Phát xuống cabin: IPTV, DVB-C hay kết hợp?

Tất cả nguồn tín hiệu ở trên được đưa về một bộ thiết bị trung tâm (headend) trên tàu. Từ đây có ba cách đưa hình xuống từng cabin:

Với tàu đang khai thác, phương án hay gặp nhất là tận dụng cáp đồng trục có sẵn rồi bổ sung phần tương tác dần. Chi tiết về cách chọn giữa các chuẩn này có trong bài DVB-T2, DVB-C hay IPTV cho khách sạn; nguyên tắc áp dụng cho tàu cũng tương tự.

Hệ thống phải chạy được khi mất mạng

Đây là điểm khác lớn nhất so với khách sạn. Ở khách sạn, mất internet vài phút ít ai để ý. Trên tàu, mất kết nối là chuyện xảy ra hằng ngày. Vì vậy:

• Máy chủ IPTV đặt trên tàu, không phụ thuộc máy chủ trên đất liền. Giao diện, menu, nội dung giới thiệu được lưu tại chỗ. Khi tàu có mạng, hệ thống tự đồng bộ nội dung mới; khi mất mạng, khách vẫn dùng bình thường. Xem thêm về server IPTV đặt tại chỗ hay trên cloud.
• Có lưu điện (UPS) cho tủ thiết bị, đủ để qua lúc chuyển máy phát và tắt máy an toàn khi cần.
• Giám sát từ xa khi có mạng. Kỹ thuật viên trên bờ xem được kênh nào mất tín hiệu, box nào không kết nối, để chuẩn bị sẵn thiết bị thay khi tàu cập bến. Cách làm giống như giám sát từ xa hệ thống truyền hình khách sạn.

Lắp đặt cho môi trường trên tàu

• Tủ thiết bị kín, có quạt và lọc bụi, cố định chắc để chịu rung lắc; thiết bị trong tủ bắt vít, không đặt rời.
• Đầu nối ngoài trời (anten, cáp xuống) dùng loại chống nước, quấn băng cách điện và kiểm tra định kỳ.
• TV và box trong cabin gắn chắc lên vách; dây nguồn, dây tín hiệu đi gọn, có kẹp giữ.
• Ghi nhãn từng sợi cáp theo số cabin. Khi sự cố xảy ra giữa chuyến, người trên tàu có thể tự kiểm tra theo hướng dẫn qua điện thoại.
• Để sẵn trên tàu một vài box và remote dự phòng đã cấu hình.

Đưa gì lên màn hình để khách thật sự dùng?

Khách du thuyền ở ngắn và có lịch trình dày, nên TV trong cabin hữu ích nhất khi trả lời được những câu khách hay hỏi:

• Màn hình chào theo tên khách và ngôn ngữ của khách khi vào cabin.
• Lịch trình hôm nay: giờ ăn, giờ chèo kayak, giờ thăm hang, giờ lớp nấu ăn, giờ tàu về bến.
• Thực đơn nhà hàng, quầy bar, giờ phục vụ, đặt món về cabin nếu tàu có.
• Dịch vụ thêm: spa, tiệc trên boong, tour ngắn, có thể gửi yêu cầu ngay trên TV. Cách thiết kế phần này giống portal dịch vụ khách sạn trên TV.
• Hướng dẫn an toàn: vị trí áo phao, lối thoát hiểm, số gọi lễ tân. Phần này nên phát được cả khi mất mạng.
• Thông tin hành trình: giới thiệu các điểm tàu đi qua, kèm hình ảnh và video lưu sẵn.

Nếu tàu dùng phần mềm quản lý đặt chỗ có danh sách khách theo cabin, có thể kết nối để TV tự hiện tên khách và tự xoá thông tin khi khách rời tàu, giống cách khách sạn kết nối PMS với TV.

Câu hỏi thường gặp

Tàu nhỏ, chỉ vài cabin có cần IPTV không?

Không bắt buộc. Tàu nhỏ chỉ cần xem kênh có thể dùng anten DVB-T2 kèm bộ chia tín hiệu là đủ. IPTV đáng đầu tư khi tàu muốn có màn hình chào khách, lịch trình, menu dịch vụ trên TV, hoặc khi số cabin đủ lớn để việc quản lý tập trung tiết kiệm được công.

Có dùng được TV đang có trên tàu không?

Thường là được. TV có cổng HDMI có thể gắn thêm box để hiện giao diện; TV có bộ thu DVB-C hoặc DVB-T2 có thể nhận kênh qua cáp đồng trục sẵn có. Cần khảo sát model TV cụ thể trước khi chốt phương án.

Mất mạng giữa vịnh thì TV có xem được không?

Nếu thiết kế đúng thì vẫn xem được: kênh mặt đất và vệ tinh không phụ thuộc internet, giao diện và nội dung lưu trên máy chủ đặt tại tàu. Chỉ những kênh lấy qua internet mới bị gián đoạn.

Lắp đặt có phải dừng tàu lâu không?

Phần lớn việc chuẩn bị (cấu hình máy chủ, box, nội dung) làm trên bờ trước. Trên tàu chủ yếu là đi dây bổ sung, lắp tủ và thay box, có thể chia ra làm vào những ngày tàu nằm bến.

ITVmax thiết kế, lắp đặt hệ thống IPTV, DVB-T và DVB-C cho khách sạn và du thuyền, gồm cả phần mềm giao diện trên TV và kết nối với phần mềm quản lý. Muốn khảo sát tàu cụ thể, gọi hotline 0915.504.000 hoặc gửi yêu cầu báo giá. Tham khảo thêm giải pháp Hotel TV của ITVmax.